ABD ile İran arasında 15 günlük ateşkes

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran, ABD ve müttefiklerinin derhal ateşkes konusunda anlaştığını duyurdu.

Sosyal medya hesabında bir mesaj paylaşan Şerif, ateşkesin yalnızca belirli bölgeleri değil, Lübnan dahil “her yerde” geçerli olacağını söyledi.

Taraflara teşekkürlerini ileten Şerif “tüm anlaşmazlıkların nihai olarak çözülmesi için müzakereleri sürdürmek üzere heyetlerini 10 Nisan Cuma günü İslamabad’a davet ediyorum” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, Şerif’in paylaşımı öncesinde Pakistan lideriyle yaptığı görüşmelerin ardından İran’a yönelik planlanan askeri operasyonları iki hafta süreyle askıya almayı kabul ettiğini açıkladı.

Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden paylaşım yapan Trump, bu kararın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı “tam, derhal ve güvenli” şekilde açmayı kabul etmesi şartına bağlı olduğunu belirtti.

Bu adımın karşılıklı bir ateşkes anlamına geldiğini vurgulayan Trump, “çift taraflı bir ateşkes” uygulanacağını söyledi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise İran’a yönelik saldırıların durdurulması halinde ülkesinin ateşkesi kabul edeceğini açıkladı.

Arakçi, “iki haftalık bir süre boyunca Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin mümkün olacağını” söyledi.

Bakan, bu sürecin İran ordusu ile koordinasyon içinde yürütüleceğini belirtti.

İsrail Başbakanlık Ofisi ise ateşkes kararını desteklediklerini ancak ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını duyurdu.

ABD Başkanı ateşkes ilanı yaptığı paylaşımında askeri hedeflerinin büyük ölçüde tamamlandığını ve İran ile uzun vadeli barışa yönelik kapsamlı bir anlaşma konusunda önemli ilerleme kaydedildiğini ifade etti.

İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakereler için “müzakere edilebilir bir temel” olduğunu belirten Trump, geçmişteki anlaşmazlık başlıklarının büyük bölümünde uzlaşı sağlandığını kaydetti.

İki haftalık sürenin anlaşmanın nihai hale getirilmesi için fırsat yaratacağını söyleyen Trump ayrıca, “Bu uzun vadeli sorunun çözümüne bu kadar yaklaşmış olmak bir onurdur” ifadelerini kullandı.

Trump, Salı günü sabah saatlerinde yaptığı önceki paylaşımında Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı açmaması durumunda İran’da “medeniyetin yok olacağı” tehdidinde bulunmuştu.

– Tepkiler ne oldu?

ABD Başkanı Donald Trump ülkesinin savaşta “tam ve kesin bir zafer” kazandığına dair hiçbir şüphe olmadığını söyledi.

AFP’ye verdiği röportajda Trump, anlaşma kapsamında İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun “tam anlamıyla kontrol altına alınacağını” ifade etti.

“Böyle olmasaydı bu anlaşmayı yapmazdım” diyen Trump, uranyumun nasıl ele alınacağına dair ayrıntı vermedi.

Beyaz Saray da İran’la varılan ateşkes anlaşmasının ardından “zafer” ilan etti.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, sosyal medya paylaşımında, “Bu, Başkan Trump ve olağanüstü ordumuzun gerçekleştirdiği ABD için bir zaferdir” ifadelerini kullandı ve Trump’ın “Hürmüz Boğazı’nı yeniden açtırdığını” söyledi.

İran hükümeti ve devlet medyası, gelişmeleri rejim için büyük bir zafer olarak sunuyor.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nin yayımladığı açıklamada, ülkenin bu savaşta hedeflerinin neredeyse tamamına ulaştığı ve “düşmanın tarihi bir başarısızlıkla karşı karşıya olduğu” ifade ediliyor.

Reuters’ın aktardığına göre Irak’taki İslami Direniş de Irak ve bölge genelindeki operasyonlarını iki hafta süreyle askıya alacağını açıkladı.

– Ateşkes açıklaması sonrası petrol fiyatları geriledi

Şartlı iki haftalık ateşkes ilanının ardından küresel petrol fiyatları sert düşüş gösterdi, borsalar yükseldi.

Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 13 düşerek 94,80 dolara geriledi, ABD’de işlem gören petrol ise yüzde 15’ten fazla düşüşle 95,75 dolara indi.

Ancak petrol fiyatları, 28 Şubat’ta çatışmalar başlamadan önceki seviyelerin hâlâ üzerinde. O dönemde petrol yaklaşık 70 dolar seviyesinde işlem görüyordu.

Enerji maliyetleri, İran’ın ABD ve İsrail hava saldırılarına misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı kullanmaya çalışan gemilere saldırma tehdidinde bulunmasının ardından Ortadoğu’dan petrol ve gaz arzının ciddi şekilde aksamasıyla yükselmişti.

Asya-Pasifik bölgesindeki büyük borsa endeksleri Çarşamba sabahı yükseldi.

Japonya’da Nikkei 225 yüzde 5 değer kazanırken, Güney Kore’de Kospi yaklaşık yüzde 6 yükseldi. Hong Kong’da Hang Seng yüzde 2,8 artarken, Avustralya’da ASX 200 %2,7 yükseldi.

ABD borsa vadeli işlemleri de Wall Street’in güne yükselişle başlayacağına işaret etti.