DiCarlo, İran’ın nükleer programı konusunda anlaşmaya varılamadığını açıkladı

Birleşmiş Milletler (BM) Siyasi İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, BM Güvenlik Konseyine (BMGK) diplomatik çabaların, İran’ın nükleer programının geleceği konusunda bir anlaşmaya varılması konusunda başarılı olamadığını bildirdi.

BMGK’nin nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konulu oturumunda konuşan DiCarlo, “Genel Sekreter’in önünüzdeki raporda belirttiği gibi 2025 yılının ikinci yarısında diplomatik çabalar yoğunlaştırılmış olmasına rağmen İran’ın nükleer programı konusunda ileriye dönük bir anlaşma sağlanamamıştır.” dedi.

DiCarlo, İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan E3 ülkelerinin 28 Ağustos’ta İran’a BM yaptırımlarını getirebilme imkanına sahip “snapback” mekanizmasının işletilmesi için BMGK’ye başvurması konusunda “Birkaç ilgili üye devlet, ‘snapback’ mekanizmasının geçerliliğini ve etkisini reddetti. Özellikle bazı üyeler, bu sürecin ‘usul ve hukuk açısından kusurlu’ olduğunu iddia etti.” ifadelerini kullandı.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (IAEA) 12 Kasım tarihli raporuna atıfta bulunan DiCarlo, İran’ın 23 Şubat 2021 itibarıyla “Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) kapsamında nükleer ile ilgili taahhütlerini yerine getirmeyi durdurduğunu” söyledi.

DiCarlo, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’i alıntılayarak “İran’ın nükleer programının barışçıl olmasını ve yaptırımların hafifletilmesini sağlamak gibi genel hedefleri güvence altına alacak müzakereye dayalı bir çözüm, uluslararası toplumun elindeki en iyi seçenektir.” diye konuştu.

– Rusya ve Çin, İran’a karşı önyargılı tutumları nedeniyle ABD ve Avrupa ülkelerini eleştirdi

Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia, BM’yi İran’ın nükleer programı konusunda taraflı bir tutum sergilemekle suçladı.

BM Genel Sekreterliğinin üye ülkelere, 2015 yılına kadar yürürlükte olan “BMGK’nin İran karşıtı kararlarının sözde yeniden yürürlüğe konduğunu bildiren adımlarından dolayı” hayal kırıklığına uğradıklarını belirten Nebenzia, bu tür adımların sadece “BM’nin otoritesini değil, İran’ın nükleer programı ile ilgili durumu çözmeye yönelik uluslararası çabaları da baltaladığını” ifade etti.

Nebenzia, ABD ve Avrupa ülkelerini, İran’ın nükleer programı hakkındaki “siyasileştirilmiş” görüşlerini terk etmeye çağırarak “Amerikalı ve Avrupalı meslektaşlarımızı ve BM Genel Sekreteri’ni, hayal dünyasında yaşamayı bırakıp yanlış yola sapmamaya odaklanmaya çağırıyoruz.” dedi.

Çin’in BM temsilci yardımcısı Sun Lei, ABD’yi “sorumluluklarını yerine getirmeye, siyasi samimiyetini göstermeye, İran’a karşı güç kullanmayacağını açıkça taahhüt etmeye ve İran ile müzakereleri yeniden başlatmak için inisiyatif almaya” çağırdı.

İngiltere’nin BM Temsilci Yardımcısı Archie Young ise İran’ı “IAEA ile tam işbirliği yapmaya” çağırdı ve “İran, nükleer programı ile ilgili uluslararası endişeleri gidermek için somut, doğrulanabilir ve kalıcı adımlar atarsa gelecekte yaptırımların hafifletilmesi mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.