Filistin: "İsrail hapishaneleri işkence ve insanlık dışı uygulama merkezlerine dönüştü"

Filistinli esirlerle ilgili kuruluşlar, İsrail hapishaneleri ve askeri kamplarında binlerce Filistinli tutuklu ve esirin her gün işkence, aç bırakma, kötü muamele ve insanlık dışı uygulamalara maruz kaldığını belirterek, bu merkezlerin “işkence, aç bırakma ve insanlık dışı uygulama merkezlerine” dönüştüğünü aktardı.

Filistin Kurtuluş Örgütü'ne (FKÖ) bağlı Esir İşleri Heyeti, Filistin Esirler Cemiyeti, Esirler İçin Dayanışma ve İnsan Hakları Kurumu (Damir), 26 Haziran Dünya İşkence Mağdurlarına Destek Günü dolayısıyla yayımladıkları ortak açıklamada, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının başladığı Ekim 2023'ten bu yana hapishane ve gözaltı merkezlerinde sistematik ihlallerin arttığı, aç bırakma, aşağılayıcı uygulamalar ve fiziksel ile psikolojik şiddetin yaygınlaştığı ifade edildi.

Açıklamada, söz konusu uygulamaların çocuklar, kadınlar, yaşlılar, hastalar ve yaralılar dahil tüm Filistinli esirleri kapsadığı, bunun uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları hukukunun açık ihlali olduğu vurgulandı.

Filistinli kuruluşlar, yaşananların kapsamı ve niteliği bakımından “geleneksel işkence tanımının ötesine geçtiğini” ve cezaevlerinde sistematik bir yapı haline geldiğini kaydetti.

- “İşkence münferit değil, sistematik bir uygulama”

Açıklamada, yüzlerce tanıklık ve belgeye göre işkencenin bireysel olaylar olmadığı, İsrail ordusu, cezaevi yönetimi ve sorgu birimleri dahil farklı seviyelerde uygulanan organize bir politika olduğu ifade edildi.

Filistinli kuruluşlar, işkencenin tutuklama anından itibaren başladığını belirterek, fiziksel saldırı, tehdit, zorla kaybetme, acı verici kelepçeleme ve kötü muamelenin yaygın şekilde kullanıldığını aktardı.

Açıklamada hapishane süreçlerinde ise “uykusuz bırakma, aç bırakma, susuz bırakma, tıbbi müdahalenin engellenmesi, elektrik verme, yakma, zorlayıcı pozisyonlarda tutma ve aşağılayıcı uygulamalar” gibi yöntemlerin kullanıldığı bilgisine yer verildi.

Gazze Şeridi’nden gelen esir ifadelerine de yer verilen açıklamada, bazı merkezlerde tedavinin engellendiği, ağır fiziksel saldırılar ve cinsel şiddet iddialarının bulunduğu belirtildi.

- Uluslararası raporlar ve hesap verme çağrısı

Filistinli kuruluşlar, Birleşmiş Milletler mekanizmalarının 2025 ve 2026 yıllarındaki raporlarında da Filistinli tutuklulara yönelik ağır ihlaller ve işkence iddialarına dikkat çekildiğini hatırlattı.

BM İşkenceye Karşı Komite, işgal altındaki Filistin topraklarındaki insan hakları raportörü ve BM Bağımsız Soruşturma Komisyonu’nun, işkence ve kötü muameleye ilişkin ciddi bulgular ortaya koyduğu ifade edildi.

Açıklamada, İsrail’in uluslararası gözlem mekanizmalarının cezaevlerine erişimini engellemesinin ihlallerin gizlenmesine yol açtığı ve hesap verebilirliği zayıflattığı hatırlatıldı.

Filistinli kuruluşlar, işkencenin uluslararası hukukta hiçbir koşulda meşru görülemeyeceğini vurgulayarak, uluslararası topluma İsrailli yetkililerin yargılanması, sorumluların hesap vermesi ve bağımsız heyetlerin cezaevlerine erişiminin sağlanması çağrısında bulundu.

Açıklamada ayrıca Filistinli esirlerin korunması ve mağdurların adalet ile tazminata erişimi için uluslararası mekanizmaların acilen devreye sokulması talep edildi.

İsrail'de Yahudi Gücü Partisi lideri aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir'in Ulusal Güvenlik Bakanı olarak göreve başlamasından bu yana Filistinli tutuklulara yönelik gerçekleşen ihlallerde rekor artış yaşandı.

Ben-Gvir'in görev süresinin başladığı Ocak 2023'ten bu yana, Filistinli tutuklular tarafından gardiyanlara yönelik yasadışı güç kullanımı gerekçesiyle yapılan şikayetlerin sayısında çarpıcı bir artış yaşandığı belirtilen haberde, bu artışın önceki yıllara kıyasla iki katından fazla olduğu ifade edildi.

Ben-Gvir döneminde, Filistinli tutukluların şartlarının her geçen gün daha da kötüleştiği ve çeşitli metotlarla ağır işkenceler uygulandığı insan hakları örgütlerinin raporlarına yansıdı.

İsrail basınına göre, İsrail hapishanelerinde Filistinli esirlere uygulanan şiddet, aç bırakma ve tıbbi ihmal gibi insanlık dışı politikalar, yalnızca aşırı sağcı Ben-Gvir'in şahsi çabasıyla değil hapishane müdürlerinden doktorlara kadar sisteme göz yuman ve destek veren birçok bürokratik yetkilinin işbirliğiyle sürdürülüyor.